http://ricestraw.rdi.ku.ac.th :: Research and Development of Rice Straw Utilization and Management May 03, 2005 - 09:04 PM
Research and Development of Rice Straw Utilization and Management

Rice Straw




 




ชื่อโครงการใหญ
 

โครงการวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ประโยชน์จากฟางข้าว
Rice Straw Utilization Research & Technology Transfer to the Public

 
ความสำคัญและที่มาของปัญหาที่ทำการวิจัยและถ่ายทอด
 

ประเทศไทยเป็นหนึ่งในการผลิตข้าวนาปีและนาปรัง เป็นอาชีพหลักของคนไทย สามารถผลิตข้าว ปีละไม่ต่ำกว่า 21 – 25 ล้านต้น และมีวัสดุเหลือที่เรียกว่าฟางตอซัง ประมาณ 3 เท่าของเมล็ดข้าว เมื่อคิดแล้วจะได้ฟางคิดเป็นปริมาณตอซังถึง 63- 75 ล้านตัน จากจำนวนข้าวที่ผลิตได้ดังกล่าว ซึ่งสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย (คิดเป็นมูลค่าไม่ต่ำกว่า 30,000 ล้านบาท) แต่ฟางข้าวจำนวนมหาศาลที่ได้นี้แทบจะไม่ได้นำมาใช้ประโยชน์เพื่อเพิ่มคุณค่าและมูลค่าในเชิงเศรษฐกิจฟางข้าว ทั้งนี้อาจเป็นเพราะเกษตรกรยังขาดความรู้ความเข้าใจในการนำเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว (post – harvest technology) และเทคโนโลยีขจัดของเสีย (non-waste technology) มาปรับใช้ให้เกิดประโยชน์ (ดังรูปแบบการใช้ประโยชน์ฟางข้าว) อกจากนี้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวยังไม่ทราบเทคโนโลยีการจัดการ และการเพิ่มคุณค่า และมูลค่าฟางข้าวทั้งยังขาดอุปกรณ์เครื่องมือที่เหมาะสมในการใช้และการจัดการฟางอีกด้วย ยังผลให้เกษตรกรนิยมเผาทำลายฟางข้าว เพื่อประโยชน์ในการเตรียมดินทำนาในปีต่อไปเป็นสำคัญ การเผาฟางข้าวทิ้งของเกษตรกรนี้ ทำให้เกิดการสูญเสียคุณค่าและมูลค่าเชิงเศรษฐกิจ อย่างมาก ทั้งยังก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจกชนิดต่าง ๆ นำมาซึ่งมลพิษทางอากาศ เกิดผลเสียต่อระบบนิเวศในบริเวณกว้างใหญ่ในบริเวณที่มีการเผาฟางทิ้ง ทั้งนี้เพราะเพิ่มความร้อนจากการเผาฟาง ทำลายสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่อยู่ในผิวดิน ทั้งทำลายอินทรีย์วัตถุที่เป็นแหล่ง อาหารและแหล่งพลังงานของสิ่งมีชีวิตนานาชนิด ที่อยู่ในดินและบนผิวดิน นอกจากนี้การเผาฟางยังทำให้ธาตุอาหารพืชสูญเสียออกไปจากระบบนิเวศเกษตร ธาตุที่สูญเสียไปในสภาพของก๊าซที่สำคัญ คือ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส กำมะถัน คาร์บอน การเผาฟางทิ้งทำให้เกิดฝนกรด ทำให้ภูมิอากาศเปลี่ยน ทัศนวิสัยเลวลงในการเดินทางบก และการจราจรทางอากาศ ดังนั้นการศึกษาค้นคว้าวิจัยและการถ่ายทอดผลงานวิจัยการใช้ประโยชน์จากฟางข้าวในด้านต่าง ๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าและคุณค่าทางเศรษฐกิจ ทั้งยังเพิ่มคุณภาพสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ อาทิ การนำฟางข้าวมาเลี้ยงสัตว์ ทำอุตสาหกรรมกระดาษ วัสดุกันกระแทกในการบรรจุภัณฑ์ การนำฟางมารองคอกสัตว์เลี้ยง การนำฟางข้าวมาใช้เป็นตัวกลางในการเพาะเห็ด การใช้ฟางข้าวทำปุ๋ยหมัก วัสดุคลุมดิน ใช้ฟางข้าวเป็นอาหารปลา การทำปุ๋ยหมักจากฟางข้าว การใช้ฟางข้าวเพื่อรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม เป็นต้น อย่างไรก็ตามแม้ว่าฟางข้าวจะนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลายเพื่อเพิ่มรายได้จากการผลิตข้าวแก่เกษตรกร แต่การเผาฟางก็ยังเป็นวิธีการกำจัดฟางข้าวที่นิยมทำกันแพร่หลายในประเทศไทย และประเทศอื่น ๆ ในเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ดังนั้นการวิจัยและการถ่ายทอดงานวิจัยไปสู่ประชาชน เพื่อให้สามารถนำฟางข้าวไปเพิ่มคุณค่าและมูลค่า จึงเป็นเรื่องที่มีความสำคัญ

 
วัตถุประสงค์
 
1. เพื่อศึกษาและวิเคราะห์องค์ความรู้การใช้ประโยชน์จากฟางข้าวทั้งในประเทศและต่างประเทศ
2. เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการเพิ่มคุณค่าและมูลค่าของฟางข้าวในพื้นที่ต่าง ๆ
3. เพื่อศึกษาและวิเคราะห์การพัฒนาการใช้ฟางข้าวเป็นอุตสาหกรรมในรูปแบบต่าง ๆ
4.เพื่อศึกษาและวิเคราะห์การถ่ายทอดผลงานวิจัยด้านการใช้ฟางข้าวสู่ประชาชนเป้าหมาย
 
ชื่อโครงการย่อย
 
1. การใช้ประโยชน์จากฟางข้าวเป็นปุ๋ย และปรับปรุงดินเพื่อการปลูกพืชไร่หลังการเก็บเกี่ยวข้าว
Utilization of Rice straw as Fertilizer and Soil Amendment for Upland Crops Grown after Rice Harvesting

1.2 การใช้ประโยชน์จากฟางข้าวเป็นวัสดุคลุมดินในการผลิตพืชผัก
Utilization of Rice Straw as Soil Mulching Material in Vegetable Production

1.3 การศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบการจัดการฟางข้าว และอัตราปุ๋ยที่เหมาะสมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการทรัยากรดินภาคตะวันตกของประเทศไทย
The study of rice straw management and appropriate fertilizer rates to improve soil resource management in the Western region of Thailand

1.4 การรวบรวมข้อมูลงานวิจัยและการพัฒนาการใช้และการจัดการฟางข้าวในประเทศและประเทศต่าง ๆ
Literature Review on Research and Development of Rice Straw Utilization and Management in Country and Various Countries

1.5 การรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากฟางข้าว
Collection of Information of Rice Straw

1.6 กลยุทธ์การส่งเสริมและฝึกอบรมการใช้ประโยชน์ฟางข้าวในพื้นที่เป้าหมาย
Strategic Extension Campaigns and Training of Rice Straw Utilization in Target Areas

1.7 การผลิตแผ่นประกอบฟางข้าวและการพัฒนาชุดเครื่องต้นแบบขนาดย่อยเพื่อการผลิตแผ่นประกอบฟางข้าว
Composite Board from Rice Straw and Development on the Small Scale-Processing Plant for Manufacturing Rice Straw Composite Board

1.8 การผลิตฉนวนความร้อนจากเส้นใยฟางข้าว
The Production of Thermal Insulation from Rice Stra w

1.9 การเพิ่มศักยภาพการใช้ฟางข้าวเป็นอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง

1.10 กระบวนการหมักฟางข้าวเพื่อการผลิตเอนไซม์ย่อยไซแลนและการเพิ่มคุณภาพทางโภชนาการฟางข้าวสำหรับอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง
Fementation process of rice straw for production of xylan-degrading enzymes and enhanced the nutritional value as ruminant feed

1.11 โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีการใช้ฟางข้าวเป์นแหล่งเยื่อใยในรูปผนังเซลล์ในอาหาร
โคนม

1.12 การพัฒนาเครื่องจักรกลเกษตรสำหรับการใช้ประโยชน์ฟางข้าว
Development of Agricultural Machines for Straw Utilization

1.13 การวิจัยและพัฒนาเครื่องตัดตอซังข้าว
Research and Development of Straw Cutter

1.14 การวิจัยและพัฒนาเครื่องล้มตอซังข้าว
Research and Development of machine-roller use for second crop of paddy field

1.15 การพัฒนาเครื่องเก็บฟางข้าวในนา
Development of rice-straw-packet in paddy field

1.16 การฝึกอบรมผลิตเห็ดในถุงพลาสติกโดยใช้ฟางข้าวหมักและมอบเครื่องอัดฟางข้าวหมักและเครื่องสับฟางข้าวขนาดเล็กให้แก่กลุ่มเกษตรกร
Training on production of mushroom in plastic bag using fermented straw and distribution of fermented straw compressing machine and small-sized straw cutting machine to farmer groups

1.17 การใช้ฟางข้าวร่วมกับมูลไก่แห้งในการเลี้ยงปลาสลิดในบ่อดิน
Using of Rice Straw and Chicken Manure in Pond Culture Method for Snakeskin Gourami (Trichogaster pectoralis)

1.18 โครงการใช้ประโยชน์จากฟางข้าวเพื่อลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มมูลค่าข้าว


Web site powered by PostNuke ADODB database libraryPHP Language

สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
50 ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
โทร. 0-2579-0032, 0-2561-1986